สสส. สานพลัง สสดย. – สช. จัดงาน “MIDL Awards 2026” ต่อเนื่องปีที่ 3 ประกาศยกย่องสุดยอดผู้นำ-องค์กรต้นแบบ ร่วมขับเคลื่อนสังคมแห่งการเรียนรู้-การรู้เท่าทันสื่อ และชูแนวทางการกำกับดูแลการเข้าถึงสื่อออนไลน์ของเด็กไทย พร้อมเปิดตัวเครือข่าย T-DiWell ขับเคลื่อนสุขภาวะการใช้สื่อยุคดิจิทัล มุ่งลดปัญหาเด็กไทยสมาธิสั้น-สุขภาพจิตย่ำแย่
เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 21 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น พลัส แวนด้า แกรนด์ จ.นนทบุรี สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สมาคมวิทยุและสื่อเพื่อเด็กและเยาวชน (สสดย.) และสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) จัดงาน “รวมพลคนเท่าทันสื่อ” และพิธีมอบรางวัล “MIDL Awards 2026” เป็นปีที่ 3 เพื่อเชิดชูองค์กรและบุคคลต้นแบบที่ร่วมสร้างสังคมเท่าทันสื่อ พร้อมประกาศเดินหน้าเสนอมาตรการกำหนดช่วงวัยที่เหมาะสมในการเข้าใช้สื่อออนไลน์เป็นวาระแห่งชาติ เพื่อลดปัญหาเด็กสมาธิสั้น พัฒนาการทางสมองตกต่ำ และสุขภาพจิตที่ย่ำแย่ของเด็กไทย
ดร.ประกาศิต กายะสิทธิ์ รองผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดเผยว่า ปัจจุบันสื่อดิจิทัลกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของประชาชน หากผู้ใช้งานขาดทักษะการรู้เท่าทันสื่อ ซึ่งเปรียบเสมือนเกราะป้องกันทรัพย์สิน สุขภาพ และโอกาสของประชาชน จะก่อให้เกิดความเสี่ยงทางปัจจัยเชิงสังคมกำหนดสุขภาพ และความเสี่ยงปัจจัยเชิงพาณิชย์กำหนดสุขภาพ ซึ่งทั้ง 2 ปัจจัย จำเป็นต้องใช้ประโยชน์จากช่องทางการสื่อสาร ส่งต่อ สร้างความเข้าใจผิด หรือสร้างความเสี่ยง ทั้งต่อทรัพย์สินและสุขภาพของผู้รับสาร
เช่น มิจฉาชีพสามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์สร้างภาพ เสียง และข้อความที่น่าเชื่อถือขึ้น หลอกให้โอนเงิน ลงทุน เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล หรือกดลิงก์อันตราย ความเสียหายจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่เงินในบัญชีของคนคนหนึ่ง แต่ส่งผลต่อสภาพคล่องของครัวเรือน ความเชื่อมั่นต่อระบบดิจิทัล และต้นทุนของภาคธุรกิจและประเทศ สอดคล้องกับรายงาน Global Risks Report 2026 โดยสภาเศรษฐกิจโลก จัดให้ข้อมูลผิดและข้อมูลบิดเบือนเป็นความเสี่ยงอันดับ 2 ของโลก ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความน่าเชื่อถือของข้อมูลได้กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจ
ดร.ประกาศิต กล่าวต่อไปว่า สำหรับเด็กและเยาวชน ความท้าทายยังมีความละเอียดอ่อนเป็นอย่างมาก เพราะเด็กไม่ได้เป็นเพียงผู้ใช้สื่อ แต่กำลังเติบโตและเรียนรู้ตัวตนผ่านสื่อ การใช้หน้าจอที่ไม่เหมาะสมตามวัย เนื้อหาที่รุนแรงหรือเกินวัย การกลั่นแกล้งออนไลน์ ตลอดจนการเปรียบเทียบตนเองกับภาพชีวิตที่ถูกคัดแต่ง ล้วนส่งผลต่อพัฒนาการ สุขภาพจิต ความสัมพันธ์ และความสามารถในการเรียนรู้ระยะยาว เราจึงไม่ควรวางภาระให้เด็กต้องป้องกันตนเองเพียงลำพัง แต่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนมีทักษะรู้เท่าทันสื่อ
“การสร้างนิเวศสื่อสุขภาวะที่ปลอดภัยสำหรับเด็กและเยาวชน จะต้องใช้พลังความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐ ผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม สถานศึกษา และสถาบันครอบครัว ร่วมขับเคลื่อนงานอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการเร่งยกระดับทักษะการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล (Digital Literacy) ที่มุ่งเปลี่ยนบทบาทของเยาวชนจากผู้เสพสื่อไปสู่ผู้ใช้สื่อและผู้สร้างสรรค์สื่ออย่างชาญฉลาด ซึ่งจะเป็นแกนหลักสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันทางดิจิทัล เอื้อให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้และการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อสุขภาวะทางกาย จิต ปัญญา และสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืนในระยะยาว” รองผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าว
ดร.ธีรารัตน์ พันทวี วงศ์ธนะเอนก นายกสมาคมวิทยุและสื่อเพื่อเด็กและเยาวชน (สสดย.) กล่าวว่า งาน MIDL Awards 2026 จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 มีเป้าหมายสำคัญคือ ยกย่องเชิดชูเกียรติบุคคลและองค์กรต้นแบบ ผู้ขับเคลื่อนและสร้างสรรค์สังคมแห่งการเรียนรู้และการรู้เท่าทันสื่อ ตลอดจนการร่วมสร้างค่านิยมและสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดการสื่อสารที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ในสังคมไทย
โดยในปี 2569 มีผู้ส่งผลงานเข้าร่วมประกวดทั้งในประเภทองค์กรและบุคคลจำนวน 176 ผลงาน และมีผลงานที่ผ่านเข้ารอบตัดสินและได้รับรางวัลจำนวน 26 ผลงาน จากรางวัล 7 ประเภท ซึ่งองค์กรที่คว้าโล่เกียรติยศ ได้แก่ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) มูลนิธิไทยรัฐ และคณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
“ในเวที MIDL Awards 2026 ยังได้เปิดพื้นที่ระดมสมองร่วมกับกลุ่มเครือข่ายนักสื่อสารสุขภาวะ เพื่อออกแบบข้อเสนอเชิงนโยบายในการยกระดับการสื่อสารยุคดิจิทัลให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นการผลักดันให้เกิดมาตรการกำหนดเกณฑ์อายุขั้นต่ำของเด็กและเยาวชนในการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์อย่างเหมาะสม ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางสากลที่หลายประเทศกำลังให้ความสำคัญและขับเคลื่อนอย่างจริงจัง
โดยประเทศไทยจะต้องยกระดับเรื่องมาตรการกำหนดเกณฑ์อายุขั้นต่ำของเด็กและเยาวชนในการเข้าถึงสื่อให้เป็นวาระแห่งชาติ และจัดตั้งคณะกรรมการจากทุกภาคส่วนเพื่อออกแบบมาตรการที่เหมาะสม พร้อมจัดกิจกรรมและพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กและเยาวชนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ โดยมุ่งเน้นกิจกรรมที่พัฒนาทักษะชีวิตและทักษะการรู้เท่าทันเทคโนโลยีในยุค AI ที่จำเป็นสำหรับพลเมืองในยุคดิจิทัล” ดร.ธีรารัตน์ กล่าว
นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) กล่าวว่า ประเทศไทยมีมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบของสื่อที่มีต่อเด็กและเยาวชน จำนวน 5 มติ ได้แก่
1. ผลกระทบจากสื่อต่อเด็ก เยาวชน และครอบครัว โดยวางรากฐานนโยบายเพื่อรับมือกับภัยคุกคามจากสื่อ
2. การจัดการสภาพแวดล้อมปลอดภัยตลอด 24 ชั่วโมง : กรณีเด็กไทยกับไอที
3. การพัฒนานโยบายสาธารณะ เพื่อบูรณาการกลไกคุ้มครองเด็ก เยาวชน และครอบครัวจากปัจจัยเสี่ยง
4. ความรับผิดชอบร่วมทางสังคมเกี่ยวกับอีสปอร์ตต่อสุขภาวะเด็ก มุ่งคุ้มครองสุขภาวะของเด็ก ควบคู่ไปกับการเติบโตของอุตสาหกรรมเกม
5. ระบบสุขภาวะทางจิตเพื่อสังคมไทยไร้ความรุนแรง มุ่งเปลี่ยนมุมมองของสังคมไม่ให้มองว่าสุขภาพจิตเป็นเพียงเรื่องของ “ปัจเจกบุคคล” แต่ต้องแก้ไขด้วยการสร้างระบบและโครงสร้างแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพจิตที่ดีร่วมกัน
รายชื่อบุคคลและองค์กรที่ได้รับรางวัล MIDL Awards 2026
1. #ประเภทบุคคลดีเด่น อายุไม่เกิน 25 ปีบริบูรณ์
• โล่เกียรติยศ: ไม่มีผู้เหมาะสมได้รับรางวัล
• เกียรติบัตร:
1. นางสาวฉัตรปวีณ์ รชตดำรงกุล (นิสิตชั้นปีที่ 1 คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)
2. นางสาวจิดาภา สิงห์สอน (นิสิตภาควิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม)
3. เด็กชายสิริวัฒน์ อัศวทรงศิริ (ประธานนักเรียนโรงเรียนราชบพิธ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร)
4. นายพีระวัฒน์ ทวีโศภีพล (นักเรียนโรงเรียนบางมดวิทยา “สีสุกหวาดจวนอุปถัมภ์” กรุงเทพมหานคร)
2. #ประเภทบุคคลดีเด่น อายุมากกว่า 25 ปีบริบูรณ์
• โล่เกียรติยศ:
1. ดร.ณัชญากัญจน์ รัตนวรกานต์ (มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง จังหวัดราชบุรี)
2. พันตำรวจโท วสุเทพ ใจอินทร์ (รองผู้กำกับการสายตรวจ กองกำกับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ (191) กองบัญชาการตำรวจนครบาล)
• เกียรติบัตร:
1. พลตำรวจตรี ศิริวัฒน์ ดีพอ (ผู้บังคับการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี 1 และรองโฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ)
2. พันตำรวจโท พากฤต กฤตยพงษ์ (กลุ่มงานรักษาความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ สังกัดกองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี สำนักงานตำรวจแห่งชาติ)
3. นางสาวปัทมา จีนดี (ผู้อำนวยการโรงเรียนตะกั่วทุ่งงานทวีวิทยาคม จังหวัดพังงา)
• โล่เกียรติยศ:
1. คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จังหวัดปัตตานี
• เกียรติบัตร:
1. โรงเรียนราชบพิธ กรุงเทพมหานคร
2. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี
3. มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด
4. โรงเรียนวัดโยธินประดิษฐ์ จังหวัดสมุทรปราการ
5. โรงเรียนวัดตำหรุ มิตรภาพที่ 65 จังหวัดสมุทรปราการ
• โล่เกียรติยศ:
1. สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA)
• เกียรติบัตร:
1. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
2. องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS)
5. #ประเภทองค์กรภาคเอกชนดีเด่น
• โล่เกียรติยศ: ไม่มีผู้ได้รับรางวัลประเภทโล่ในปีนี้
• เกียรติบัตร:
1. บริษัท โอเค แมส จำกัด (ผู้ผลิตรายการ “สนามเป้าบรรเทาทุกข์”)
6. #ประเภทองค์กรภาคประชาสังคมดีเด่น
• โล่เกียรติยศ:
1. มูลนิธิไทยรัฐ
• เกียรติบัตร:
1. สมาคมเครือข่ายเพื่อการเรียนรู้เท่าทันดิจิทัลเทคโนโลยี (D-Tech)
2. สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์
3. สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย
7. #รางวัลดีเด่นที่สอดคล้องกับสถานการณ์ประจำปี 2569 (หัวข้อ: “เกราะป้องกันภัยอาชญากรรมไซเบอร์ในเด็กและเยาวชน”)
• โล่เกียรติยศ:
1. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
• เกียรติบัตร:
1. พล.ต.ต.ชัชปัณฑกาณฑ์ คล้ายคลึง (กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี)
2. ดร.ณัชญากัญจน์ รัตนวรกานต์ (ผู้อำนวยการคลินิกกฎหมายเพื่อชุมชน และอาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง)
ทั้งนี้ ภายในงานยังได้มีการเปิดตัว เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะดิจิทัล (Thailand Digital Well-being Promotion Coalition: T-DiWell) ซึ่งเกิดขึ้นจากเจตนารมณ์ร่วมกันของบุคคลและองค์กร ทั้งภาครัฐ ภาคประชาสังคม นักวิชาการ นักวิชาชีพ กุมารแพทย์ จิตแพทย์ ชุมชน และเครือข่ายต่าง ๆ เพื่อร่วมออกแบบสังคมดิจิทัลให้บุคคลทุกช่วงวัยใช้สื่ออย่างสร้างสรรค์ โดยมุ่งขับเคลื่อนงานผ่านการทบทวนองค์ความรู้และหลักฐานทางวิชาการ เพื่อนำเสนอแนวทาง มาตรการ และนโยบายในการยกระดับการใช้สื่อของเด็กวัย 0-12 ปี ให้เป็นวาระสำคัญของชาติ ลดพฤติกรรมติดจอทั้งในมิติของสถานที่และเวลาใช้งาน พร้อมทั้งควบคุมการเข้าถึงเนื้อหาสื่อที่ไม่เหมาะสมก่อนวัยอันควร
นอกจากนี้ ยังได้เปิดตัวประธานเครือข่าย T-DiWell คนแรก ได้แก่ รองศาสตราจารย์ นายแพทย์อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
